Van huis uit Doopsgezind

Op zondag 2 april 2006 werd de eerste theatrale rondleiding “Van huis uit Doopsgezind” gespeeld in het Doopsgezinde kerkcomplex in Haarlem. Het idee was ontstaan nadat er in 2005 een kinderspeurtocht door het kerkgebouw was georganiseerd waarbij de kinderen op zoek konden gaan naar diverse historische personages uit de geschiedenis van Doopsgezind Haarlem. Het bleek een leuke manier te zijn om mensen de prachtige monumentale ruimten en kamers in het gebouw te laten zien én hen kennis te laten maken met werkelijk bestaande Haarlemse Doopsgezinden uit de afgelopen vijf eeuwen. 

Archivaris Mechteld Gravendeel dook het archief in en kwam tevoorschijn met zeven meer of minder bekende historische figuren en een bak informatie over het gebouw; theatermaakster Marijke Kots schreef er een scenario bij en nam de regie op zich. Een dertigtal leden en vrienden van Doopsgezind Haarlem meldden zich aan om mee te doen. Elk historisch personage kon worden gespeeld door drie rolspelers, zodat er altijd een volledige spelersgroep beschikbaar was. 

Gemiddeld werd eens per maand werd er gespeeld en bovendien kon men de rondleiding op aanvraag boeken. Het bleek in de eerste jaren vooral populair binnen de doopgezinde wereld: vele zusters en broeders uit den lande kwamen naar Haarlem voor een rondleiding. Achter de schermen was men veel tijd kwijt met de organisatie. In 2008 besteedde de Doopsgezinde gemeente dit uit aan Stichting Living History Kennemerland. Deze stichting ontfermde zich over de boekingen, het  inroosteren van de spelers en de publiciteit. 

Om ook schoolklassen te werven werd een lesbrief gemaakt en getracht om in het reguliere aanbod van schooluitjes terecht te komen. Dat is helaas nooit gelukt, hoewel een try-out enthousiaste reacties bij de kinderen opleverde: “De juf vertelde dat we naar een kerk gingen en ik dacht: bahhh! Maar DIT WAS LEUK!!”.  

In 2009 werd er door filmmaker Thys Ockersen een filmregistratie gemaakt van de rondleiding. Daarna wilde de Doopsgezinde Gemeente een nieuwe theatrale rondleiding opzetten; die is er nooit gekomen en “Van huis uit Doopsgezind” maakte een doorstart. Voor de praktische organisatie is in 2013 een samenwerking aangegaan met Stichting Historisch Toneel Genootschap, die inmiddels ook een tweede voorstelling “Welkom in de Mennistenhemel” verzorgt in het kerkgebouw van Doopsgezind Haarlem.
De afgelopen twintig jaar kwamen en gingen rolspelers en coördinatoren en werd het verhaal hier en daar bijgeschaafd, maar de formule is altijd hetzelfde gebleven. Het is dan ook fantastisch dat “Van huis uit Doopsgezind” al twintig jaar met veel liefde en succes wordt gespeeld: gaat dat zien!