"De ideale mens in de 19e eeuw is dus eigenlijk doopsgezind", zo sprak een van Alex's opponenten met een milde glimlach. Kenmerkend voor de pittige maar ook speelse oppositie tijdens de bijzondere promotie van nu dr. Noord. In een volle aula met meer dan honderd belangstellenden verdedigde afgelopen woensdag 6 mei 2026 Alex Noord zijn proefschrift Mondige Minderheid. Doopsgezinden en natie-vorming in negentiende-eeuws Nederland. Vanuit Doopsgezind Haarlem waren meer dan 50 gemeenteleden speciaal naar de Radboud Universiteit van Nijmegen afgereisd om de promotie bij te wonen.
In Mondige Minderheid laat Alex zien hoe de kleine doopsgezinde geloofsgroepering een opmerkelijke bijdrage heeft geleverd aan de vorming van de Nederlandse natie in de negentiende eeuw. Klein in aantal, maar zichtbaar en invloedrijk in het denken. Via publicaties en publieke interventies van literatoren, wetenschappers en dominees onderzocht hij hoe doopsgezinden consequent hun stem lieten horen. Over vrijheid, natievorming en actuele kwesties zoals de slavernij. Zij bevorderden vrijheid van geloof, waren wantrouwig tegenover orthodoxie en pleitten voor actief burgerschap.
Zeven opponenten, afkomstig uit het hele land, legden Alex het vuur aan de schenen. Vragen over bronnenkeuze en de focus op de bovenlaag van de samenleving kwamen aan bod. Noord pareerde deze vragen kundig en noemde dat er enkele uitstekende onderwerpen bij zijn voor vervolgonderzoek. Daarop werd door de rector opgemerkt dat het publiek op termijn een boek 2, 3 en misschien zelfs 4 tegemoet kon zien.
Zijn promotoren prof. dr. L.E. Jensen en prof. dr. W.J.H. Furnée benoemden het enthousiasme en de grondigheid waarmee Alex het onderzoek had aangepakt. Net zoals de opponenten eerder prezen zij de leesbaarheid van de dissertatie. Alex maakte dan ook, naast het proefschrift zelf, een publieksversie van het boek. Deze prachtig vormgegeven editie is vanaf volgende week te koop bij de plaatselijke boekhandel.